Rum Yönetimi Lideri Nikos Hristodulidis, BM Genel Sekreteriyle gelecek haftalar içerisinde üçlü görüşme yapılmasının yolunu açan ilerlemeler kaydedildiğini söyledi. Hristodulidis, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’le bugün yaklaşık 3 saat süren görüşme sonrasında açıklama yaptı.

Sigmalive ve diğer haber siteleri, Hristodulidis’in görüşme sonrasında Rum Başkanlık Sarayı dönüşünde yaptığı açıklamada, gelecek haftalarda üçlü görüşme yapılmasının yolunu açan iyi ve özlü bir görüşme gerçekleştirildiğini söylediğini yazdılar. Bugünkü görüşmenin önemli sonuçlar ortaya çıkardığını, sonuçsuz kalan diğer konularda da görüşmelerin devam edeceğini belirten Hristodulidis, genişletilmiş konferans hedefiyle metodoloji, esas ve Güven Yaratıcı Önlemlerin bugünkü görüşmede ele alındığını vurguladı.

Görüşme sonrasında BM açıklamasında yer alan unsurların Kıbrıs Rum tarafının önerileri olduğunu ileri süren Hristodulidis, 19 maddelik önerileri Kıbrıs Türk tarafına ve Holguin’e yazılı olarak da verdiğini belirtti. Politiscy haber sitesine göre ise Hristodulidis, bugünkü görüşmede sağlanan ilerlemelerin BM Genel Sekreteriyle yapılacak görüşmede ele alınmaya devam edeceğini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erhürman’ın bugün yeni bir öneri gündeme getirdiğini ancak bunun kabul edilebilir olmadığını belirten Hristodulidis, bir soru üzerine ise Kiracıköy ve Gaziler sınır kapılarının açılmasının gündeme geldiğini, nihai olumlu sonuca varılamamasına karşın ilerleme kaydedildiğini söyledi. Erenköy konusunun ise müzakere masasında bulunmaya devam ettiğini belirten Hristodulidis, iki yeni sınır kapısının açılmasının olumlu bir unsur olduğunu ve bu kapıların aynı gün açılacaklarını vurguladı.

Hristodulidis, BM Genel Sekreterinin Türkiye’yi ziyaret edeceğine dikkat çekerek 2026 yılı sona ermeden genişletilmiş konferansın ileri götürülmesi amacıyla müzakerelerin yeniden başlaması için çabaların sürmesine yönelik gelişmeleri beklemeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin, “Bu savaş başlayalı yaklaşık 5 yıl olmuş. Artık bu savaş taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar.” dedi.

ABD’nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılan Fidan, temaslarına ilişkin AA ve TRT’ye açıklamalarda bulundu.

Küresel ve bölgesel krizlerin çözümüne yönelik güncel konuların kapsamlı şekilde ele alınması bakımından G20 toplantısının yerinde ve zamanında yapılmış bir buluşma olduğunu belirten Fidan, verimli bir fikir alışverişi ortamının oluştuğunu kaydetti.

Miami’de 14-15 Aralık’ta düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi’ne hazırlık niteliği taşıyan dışişleri bakanları toplantısının bu yönüyle de önem taşıdığını ifade eden Fidan, “küresel krizler”, “enerji krizi” ve “küresel tedarik zincirleri” konulu oturumlara katıldığını anlattı.

Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz’de yaşanan ve küresel tedarik zincirlerini “tıkayan” krizleri ele aldıklarını bildiren Fidan, Türkiye’nin bu konulardaki duruşunu bir kez daha gündeme getirdiklerini söyledi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin konuların masada ele alınmasının kolay olmadığını herkesin bildiğini belirten Fidan, “Tarafların kendi pozisyonlarını net bir şekilde ortaya koyması önemli. Biz Türkiye olarak hem arabulucu rolümüzü hem de onun da ötesinde, daha da önemlisi, diğer ülkelerden daha yapıcı ama problem çözücü bir pozisyon almayı önemsiyoruz.” diye konuştu.

“Türkiye, uluslararası platformda sözüne ihtiyaç hissedilen bir aktör”

İkili temasları kapsamında ABD’li mevkidaşı Marco Rubio’nun yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Meksika, Almanya ve Japonya’nın bakanlarıyla da bir araya geldiğini kaydeden Fidan, “Gerçekten de Türkiye, uluslararası platformda sözüne ihtiyaç hissedilen bir aktördür.” dedi.

Fidan, “Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu dış politikadaki performans, öncü rol, bu platformlarda etkisini en yakından hissettiğimiz bir değer bizim için.” ifadesini kullandı.

Aktörler, ABD ile İran arasında yeniden çatışma yaşanmasını istemiyor

ABD ile İran arasındaki gerilimi de değerlendiren Fidan, “Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına neden olan ABD ile İran arasındaki ihtilafın da bir an önce ortadan kalkması lazım ki bu kritik ticaret yollarının açılması gerçekleşsin.” ifadesine yer verdi.

Bakan Fidan, şöyle konuştu

“Amerika-İran konusunda yürüyen görüşmeler nasıl ilerleyecek, yeniden bir çatışma olacak mı, olmayacak mı, bu konuda bir bekleyiş ve merak var. Hemen hemen masa etrafındaki tüm ülkeler yeniden bir çatışmanın olmaması ve diplomasiye sürekli şans verilmesi konusunda hemfikir olmuş durumdalar.”

Diplomasinin çatışmaların çözümündeki rolüne vurgu yapan Fidan, çatışma yerine diplomasinin tercih edilmesinin Rusya-Ukrayna sürecinde, Karadeniz’de ve İsrail yayılmacılığının önlenmesinde önemli olduğunun altını çizdi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın yaklaşık 5 yıldır sürdüğünü anımsatan Fidan, savaşın yalnızca Avrupa ekonomilerine değil, tüm dünyaya kayda değer zararlar verdiğini ifade etti. Fidan, “Hürmüz Boğazı’nın da kapanmasıyla beraber bu etki, çarpan etkisiyle beraber çok daha ileri noktaya taşındı. Artık insanlar hem enerji hem diğer hususlarda, ticaretin aksaması konusunda oluşan maliyetin ne olduğunu tam hesaplayamıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa’ya enerji bakımından maliyetinin yaklaşık 100 milyar avro seviyesinde olduğu yönündeki açıklamalara atıfta bulunarak, toplam faturanın daha da büyük olabileceğini belirtti.

“Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar”

Fidan, şu değerlendirmelerde bulundu

“Şimdi tabii bu maliyetlerin artık durdurulması lazım. Bu savaş başlayalı yaklaşık 5 yıl olmuş. Artık bu savaş taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varmak zorundalar. Avrupa ile Rusya arasında yapıcı ilişkinin yeniden tanımlanması gerekiyor barıştan sonra. Çünkü Ukrayna’nın yapacağı Rusya ile bir barış, sadece iki ülke arasında olmayacak. Avrupa ile Rusya’nın da bir manada barışmaya ihtiyacı var, belli ilişkileri tekrar başlatmaya ihtiyacı var.”

Karadeniz’de ticaretin hissedilir düzeyde sınırlandığını anlatan Fidan, Rus tahılı, Rus enerjisi, Ukrayna tahılı ve Ukrayna enerjisinin dünya piyasalarına ulaştırılamadığına dikkati çekti.

Gıda güvenliğinin son derece sorunlu bir konu olduğunu vurgulayan Fidan, “Bunun bir an önce durdurulması gerekiyor. Bu noktada çok büyük, yoğun bir temas trafiğimiz var. Özellikle tahılın Karadeniz’den çıkartılıp uluslararası piyasalara gidebilmesi için bu konuda ciddi çalışmalarımız var. Umarım bu savaş da durur. Çünkü çok sayıda insan ölüyor; maliyeti çok yüksek. Hem ekonomik maliyeti hem jeostratejik maliyeti yüksek.” şeklinde konuştu.

Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona ermemesi halinde uzaması ve hatta yayılması ihtimalinin bulunduğunu belirterek, bunun önlenmesi için Türkiye’nin yoğun çaba gösterdiğini kaydetti.

Feridun Sinirlioğlu’nun BM Genel Sekreterliği adaylığı

Fidan, Türkiye’nin resmen Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği görevine aday gösterdiği Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu hakkında da değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye’nin uluslararası kuruluşlara büyük önem verdiğini ve çok taraflılık ilkesini her zaman önemsediğini dile getiren Fidan, “Uluslararası kurumların iyi işlemesi bizim için önemli. Dolayısıyla yakından takip ettiğimiz bir gündem.” dedi.

BM’nin halen önemli bir uluslararası kuruluş olduğunu belirten Fidan, BM Genel Sekreteri seçiminin de bu yönüyle önem taşıdığını ifade etti. Fidan, teamül gereği sıranın Latin Amerika’da olduğunu ancak şu ana kadar bir aday üzerinde mutabakat sağlanamadığını söyledi.

BM bünyesindeki oylama sürecinin nasıl işlediğini ayrıntılı şekilde anlatan Fidan, gelinen noktada bir tıkanma yaşandığını ve Türkiye’nin son gelişmeler doğrultusunda bu adımı attığını dile getirdi.

Sinirlioğlu’nun Aralık 2024’te AGİT Genel Sekreterliği’ne seçilmesinin önemli bir başarı olduğunu belirten Fidan, Türkiye’nin tüm ülkelerin desteğini almasının kayda değer bir diplomasi başarısı olduğunu vurguladı. Fidan, “Buna, Türkiye’nin son yıllarda ortaya koyduğu diplomasiyle elde ettiği en büyük uluslararası organizasyonlara adam seçtirme başarısı diyebilirim.” ifadesini kullandı.

Sinirlioğlu’nun çok önemli ve tecrübeli bir diplomat olduğuna dikkati çeken Fidan, kendisiyle yakın çalıştığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da desteklediği ve güvendiği bir isim olduğunu ifade etti.

Fidan, konuyla ilgili sözlerini şöyle tamamladı

“Şimdi tıkanmalar artık açık olunca, biz de kendi adayımızı resmi olarak Cumhurbaşkanımızın imzaladığı mektupla BM’ye teklif ettik. Şu anda Sayın Feridun Sinirlioğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmi adayıdır. İnşallah hayırlısı olur. Bizim amacımız tıkanmayı aşmaya yönelik bir diplomatik katkı. Cumhurbaşkanımız, Birleşmiş Milletler’in sahici bir şekilde, adil bir şekilde işlemesine fevkalade önem veriyor. Türkiye bu noktada elinden gelen katkıyı yapmaya devam edecek. Bizim aday göstermemiz, bu katkılardan sadece bir tanesi.”

“BM’nin üzerinde anlaşma sağlamayı hedeflediği Güven Artırıcı Önlemler arasında yer almayan bir öneriden nasıl olumlu bir sonuç beklenebilir?”

Güney Kıbrıs’ta yayımlanan Cyprus Mail gazetesi, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in kapalı Maraş bölgesine ilişkin önerisini eleştirerek, Türk tarafının Mağusa Limanı’nın kontrolünü devretmeyi veya kapalı Maraş’ı iade etmeyi kabul etmesinin gerçekçi bir beklenti olmadığını kaydetti.

Gazete, bugünkü “Hiçbir yere varmayan yol önerilerle döşelidir” başlıklı köşe yazısında, karşı tarafın görüşmeye hazır olmadığı ve BM’nin üzerinde anlaşma sağlamayı hedeflediği Güven Artırıcı Önlemler arasında yer almayan bir öneriden nasıl olumlu bir sonuç beklenebileceğini sorguladı.

Hristodulidis’in anlaşmayı zorlaştıracağını bilerek altı veya yedi geçiş noktasının açılmasını önerdiğini belirten gazete, birkaç geçiş noktasının açılması konusunda bile anlaşma sağlanamazken, çok daha karmaşık olan Maraş önerisi üzerinde mutabakata varmanın yıllar alabileceğini ifade etti.

Yazıda, Hristodulidis’in önerisinin; kapalı Maraş bölgesinin Birleşmiş Milletler yönetiminde açılarak eski sakinlerinin geri dönüşünün sağlanmasını, bunun karşılığında ise Mağusa Limanı’nın kontrolünün Avrupa Birliği’ne devredilerek KKTC’nin AB ile ticaret yapabilmesini öngördüğü aktarıldı.

Bu önerinin, eski Rum Yönetimi Başkanı Tassos Papadopulos tarafından 21 yıl önce sunulan öneriyle aynı olduğunu hatırlatan gazete, Hristodulidis’in bunu güven artırıcı önlemlerin en önemlisi ve Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik ilk adım olarak nitelendirdiğini kaydetti. Ancak gazete, Türk tarafının Mağusa Limanı’nın kontrolünü devretmeyi veya kapalı Maraş’ı iade etmeyi kabul etmesinin gerçekçi olmadığını yineledi.

Hristodulidis’in Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile yaptığı görüşmede tartışılmak üzere 19 yeni fikir ortaya koyduğunu ancak bu fikirlerin kabul görmediğini ve her iki lider tarafından kamuoyuna açıklanmadığını da belirten gazete, iki tarafın bir yılı aşkın süredir birkaç geçiş noktasının açılması konusunda çalıştığını fakat bir anlaşmaya varılamadığını vurguladı.

Maraş konusunu yeniden gündeme taşımanın amacı ne?

Hristodulidis’in Maraş önerisini gündeme getirmiş olmasının geçen pazartesi Güney’deki Mağusa belediye meclisiyle gerçekleştirdiği toplantı ve bir spor etkinliğindeki konuşmasıyla bağlantılı olabileceğini yazan gazete, Rum liderin bu toplantılar öncesinde Maraş konusunu yeniden gündeme taşıyarak eski bölge sakinlerine kentle ilgilendiği mesajını vermeyi amaçlamış olabileceğini ifade etti.

Gazete, Hristodulidis’in Güney’deki Mağusa belediye başkanı ve meclis üyeleriyle başkanlık sarayında yaptığı görüşmede, kapalı Maraş’a ilişkin önerisinin karşı tarafça reddedildiğini ancak önerisinin hâlâ masada olduğunu söylediğini aktararak, “Karşı taraf bunu reddettiyse, nasıl masada olabilir ki?” diye sordu.